Pages Navigation Menu

Ontdek hoe verrassend veelzijdig en bruisend Leidsche Rijn is

Mysteries rond archeologische opgraving

Mysteries rond archeologische opgraving

In het loop van de jaren is het gebied rondom het Castellum Hoge Woerd voor het grootste deel  archeologisch onderzocht. Je zou de opgraving aan de Burg. Middelweerdbaan nu min of meer een als een afgesloten project kunnen noemen.

Bij het onderzoek in 2008 ten noordwesten van de rotonde waren delen van een punterachtig scheepje aangetroffen van oorspronkelijk zo’n 10 meter lang. De punter stamt uit de 3e eeuw N.C. Er zijn drie jaar geleden ook veel militaria aangetroffen, voorwerpen die door de soldaten gebruikt werden, zoals ballistakogels en een zwaard met een houten greep. Uitzonderlijk is de vondst geweest van een pinkdunne speer met de inscriptie VIRAX, wat zoveel betekent als (Ik) Virax: een van oorsprong Bataafse naam.

Tijdens de huidige opgraving zijn tegen de verwachting in geen scheepsresten of insteekhaven gevonden. Projectleider Anneke Aarts: “We zijn op zoek gegaan naar het vervolg van de beschoeiing van de Heldammerrivier. Ondanks de hooggespannen verwachtingen houdt helaas de beschoeiing op.” De Heldammerrivier was een afsplitsing van de Oude Rijn en zo’n 80 meter breed. In de loop van de jaren schuiven de oevers geleidelijk aan op en verlandt de rivier totdat hij uiteindelijk helemaal opdroogt. In 2008 is de oudste oever (96 N.C.), die door de Romeinen beschoeid was met dikke eikenhouten palen en kleinere palen van zacht hout, teruggevonden. De afstand tussen de dikke eiken palen was telkens ongeveer 2,9 meter; voor de Romeinen was dit een meeteenheid die bestond uit tien passen. In de doorsnede van de oevers zijn hoefafdrukken gevonden wat wijst op de aanwezigheid van vee bij de rivier.

Wat het onderzoeksteam wel vindt bij de recente opgraving roept veel vragen op. Aarts: “Er liep een rij paaltjes diagonaal over het drassige terrein. Je zou kunnen zeggen dat het een dijkje is geweest. Die komt min of meer uit bij vier kleine greppels die in een vierkant staan opgesteld. Daar lagen complete potten en dierlijk afval. Wanneer er zulk materiaal wordt gevonden op kopse kanten, wordt al snel het R-woord genoemd van rituele plaats. Eerst zullen de botresten op rituele handelingen onderzocht moeten worden om er met zekerheid iets over te zeggen. Maar het zou heel goed kunnen.”

Een andere vondst die wel degelijk tot de verbeelding spreekt, is het skelet van een man of vrouw uit de Romeinse rijd. Het lag in een komvormige poel wat ooit een kolkende massa water moet zijn geweest. Het lichaam is niet naar goed Romeins gebruik begraven op een begraafplaats.  Archeoloog Erik Graafstal: ”Schijnbaar is er een zeer hoog waterniveau in de rivier geweest wat tot een dijkdoorbraak heeft geleid. De vraag is natuurlijk of de persoon een natuurlijke dood is gestorven. Elke gemeenschap heeft zo z’n ‘outcasts’ en het zou zomaar kunnen dat deze persoon op een crue manier uit de gemeenschap is gezet.” Met een beetje fantasie zou het ook een eenzame Bataaf met de naam Virax kunnen zijn.

Bijdrage: Rosanna Del Negro, Eerder verschenen in: Ons Leidsche Rijn, augustus 2011

Lees ook eens: Romeinse opgravingen op website gemeente Utrecht